Tibetaanse geneeskunde: 

 

 

De oorzaak van al het lijden is volgens de Tibetaans Boeddhistische opvatting terug te voeren op onwetendheid. Onwetendheid is samen met begeerte en aversie de drie bronnen van lijden.

Door deze drie bronnen van lijden worden de drie levensessenties of fysiologische fundamenten van het lichaam (lichaamsenergieën, ook wel 'sappen' genoemd), uit hun harmonische evenwicht gebracht. Deze zijn Wind, Gal en Slijm;

- Wind:
als de beweging van het lichaam
- Gal: 
als de lichaamswarmte
- Slijm:
als de lichaamsvloeistoffen, inclusief regenererende vloeistoffen zoals sperma.

  De Drie bronnen van lijden worden ook wel gesymboliseerd door drie dieren. Deze staan afgebeeld in de as van het Tibetaanse levenswiel. Ze gelden als de hoofdoorzaken van wind-, gal- en slijmziekten:

- De Haan: 
symbool van de begeerte, hoofdoorzaak van Wind verstoringen
- De Slang:
symbool van de aversie, hoofdoorzaak van galverstoringen
 - Het Varken:
 symbool van kortzichtigheid en onwetendheid, hoofdoorzaak van slijmverstoringen.


De lichaamsenergie Wind kent een eigen onderverdeling naar gewaarwordingen:

Wind: als de beweging van het lichaam:
Levensbehoudende Wind:
 
 
zetelt in de hersenen, is de fysieke basis van het bewustzijn, beheerst de ademhaling en de spieractiviteit, maakt zintuigen en gedachten helder.
Opstijgende  Wind:
 
zetelt in de borstkas, beheerst de spraak, activeert de herinnering en de concentratie.
Doordringende Wind:
 
zetelt in het hart, beheerst de spierbeweging, het open- en dichtgaan van ogen, mond, enzovoort.
Vuurbegeleidende Wind:
 
  
zetelt in het onderste deel van de maag, beheerst de spijsvertering en de stofwisseling, transformeert de zeven lichaamsgrondstoffen, ondersteunt de bloedsomloop.
Afdalende Wind:
 
zetelt in het bekkengebied, regelt de steelgang, het urineren en de werking van de seksuele organen.
 


Alles wat natuurlijk is, bestaat uit dezelfde elementen. De viif elementen van de Tibetaanse geneeskunde zijn: aarde, water, vuur, wind en ruimte (ether). Deze elementen bezitten de volgende kwaliteiten of medicinale eigenschappen:

- Aarde: 
zwaar, stabiel, stomp, glad, mild, droog en werkzaam tegen verstoringen van de windenergie
- Water:
vloeibaar, koel, zwaar, stomp, stabiel, mild, licht, glad, vochtig en remt verstoringen van de gal. 
- Vuur:
 heet, scherp, zuiver, rauw, licht, beweeglijk en werkzaam tegen slijmverstoringen
- Wind:
 
licht, beweeglijk, koud, bleek, droog en remt galslijm verstoringen
- Ether (Ruimte):
 
is leeg en doordringend

Combinaties van de elementen leiden door de samenwerking van hun eigenschappen tot de zes smaaksoorten:

- Zoet: aarde-water
- Zuur: vuur-aarde
- Zout: water-vuur
- Scherp: vuur-wind
 - Bitter: water-wind
 - Wrang: aarde-wind


Het element Ether (ruimte) dringt door in de andere elementen en is verantwoordelijk voor de vermenging van de smaaksoorten.
Overeenkomstig het samenwerken van de eigenschappen bestaan er verdere onderverdelingen. De zoete smaak bijvoorbeeld: zoet-zuur, zoet-bitter, zoet-zout, zoet-scherp, zoet-wrang.

Nadat voedsel en drank de verschillende stadia van de spijsvertering hebben doorlopen, waarbij ze de drie uiteindelijke postdigestieve smaaksoorten verwerven, vormen ze de zeven grondstoffen van het lichaam:

De zeven grondstoffen van het lichaam:
Voeddingessentie Vlees Beenderen
Bloed Vet Beenmerg
Voortplanting vloeistof    

 Daarnaast zijn er nog acht potenties:

De acht potenties:
Zwaar Koel Licht
Vet Stomp Grof
Heet Scherp  


De zes smaaksoorten en de acht potenties zijn van groot belang voor de samenstelling van geneesmiddelen. 
De Tibetaanse geneeskunde onderscheidt 84.000 verstoringen bij 404 ziektentypes, die onder andere als volgt geclassificeerd worden:

- 101 ziekten die karmisch bepaald zijn en met
de dood eindigen als ze niet behandeld worden.
- 101 ziekten van het huidige leven, die gewoon
lijk met geneesmiddelen genezen kunnen worden. 
- 101 ziekten die door geesten worden veroorzaakt; hieronder vallen veel zenuwziekten.
- 101 ziekten van oppervlakkige aard, die door goede voeding en het juiste gedrag te genezen zijn.

De oorzaken tot deze ziekten zijn verschillend, er zijn 8 oorzaken:

De acht oorzaken tot ziekten:
verkeerde gedachten ongunstig klimaat Astrologie
verkeerd dieet geestelijke verstoringen geesten en demonen
verkeerd gedrag Karma  


Voor een arts zijn meerdere manieren beschikbaar om tot een diagnose te komen.

Methoden van diagnostiek:
Pols: hoofddiagnose
Urine: bij onduidelijke polsdiagnose
Tong: weinig opleverend en onnauwkeurig
Ooraderen: bij kinderen jonger dan 8
Moedermelk: bij zuigelingen
Vraagstelling: zelden uitvoerig
Lichamelijk onderzoek: nooit afdoende
 


Van alle soorten diagnostiek is de meest toegepaste en duidelijkste de polsdiagnostiek. Daarbij worden beide polsen van de patiënt met drie vingers gevoeld. Een goede arts dient minstens twaalf verschillende polsslagen te kunnen onderscheiden. 
Met de drie middelste vingers voelt hij de pols van de arteria radialis. De wijsvinger drukt alleen op de huid, de middelvinger tot in het vlees en de ringvinger tot op het bot. 

Bij een mannelijke patiënt houdt de arts met zijn rechterhand de linkerpols vast (bij vrouwen zitten hart- en longenpolsslag net andersom):
- De wijsvinger beoordeelt
het lichaam boven het hart inclusief de huid, het hart, de dunne darm en het element vuur'.
- De middelvinger beoordeelt
het middelste lichaamsgedeelte inclusief de spieren, het bloed, tumoren en abcessen, evenals de milt, de maag en het element 'aarde'.
- De ringvinger beoordeelt
het onderste lichaamsgedeelte inclusief de botten, de linkernier, de testikels en het element water'. 

De linkerhand van de arts op de rechterpols van de patiënt:
- De wijsvinger beoordeelt
de longen, `wind'-verstoringen, de dikke darm en het element `metaal'.
- De middelvinger beoordeelt de lever, de gal, `gal'-verstoringen en het element `hout'.
- De ringvinger beoordeelt de rechternier, 'slijm'-verstoringen, blaas en het element `water'.

De tongdiagnostiek is onnauwkeurig en wordt alleen als aanvulling gebruikt:
- Bij windziekten: de tong is droog en rood, met puistjes langs de rand. 
- Bij galziekten:
de tong is geel beslagen, alles smaakt bitter.
- Bij slijmziekten:
de tong is vochtig, grijs beslagen.

Ziekten worden genezen door: 
Volgen van de Dharma
het juiste dieet
het juiste gedrag (Sillã)
plantaardige geneesmiddelen
moxa-behandeling
behandeling met de gouden naald (Acupunctuur)
koppenzetten
gebeden en mantra's
 

  

Inwendige geneesmethoden:
Samengestelde geneesmiddelen (met water in te nemen)
Samengestelde geneesmiddelen (als aftreksel in te nemen)
Laxeermiddelen
Braakmiddelen
Niesmiddelen
Inhalaties
Klysma's
 

 

Uitwendig geneesmethoden:
Massages
Minerale baden
Bewieroking
Aderlating (bij hitteziekten, oogziekten en koorts)
Acupressuur en drukpuntmassage (bij hoofdpijn, duizeligheid, e.d.)
Gouden naalden = acupunctuur (bij wind- en slijmziekten, epilepsie, beroerte, psychosen e.d.)
Moxa behandeling (bij wind- en slijmziekten, oogziekten, rugpijn, psvchogeen lijden)
Koppenzetten (Bij rugklachten, e.a.)
 

 

Intuïtieve genezing:
Chakra genezing (Massage) 
Handoplegging (Energie overdracht en massage)
Meditatie
Contemplatie
Mantreren
Ademhalingsoefeningen
Yoga
Visualisatie
Tantra (massage)
 

 

Bronnen:
Franz Reichle: Kenis van helen, Tibetaanse geneeswijze, 1997
Tibetan Medical Paintings, Blue Beryll Thangkas. Serindia, U.K., 1992
Asshauer E., Heilkunst voin Dach der Welt/Tibets sanfte Medizin. Herder, Freiburg, Duitsland, 1993. Herdruk 1997.
Bhagwan Dash V., Tibetan Medicine. LTWA, Dharamsala, India, 1985
Bhagwan Dash V./Ven. Doboorn Iulku, Positive Health in Tibetan Medicine. Sri Satguru Publications. Delhi, India, 1991
Clark B., The Quintessence Tantras of Tibetan Medicine. Snow LionPublications, Ithaca (NY), USA, 1995
Clifford, T., Tibetan Medicine and Psychiatry, The Diamond Healing. Weiser, York Beach, USA, 1992
Dr. Lobsang Dolma, Tibetaanse Geneeskunde. Karnak, Amsterdam, 1985
Dr. Ycshi Donden, Health through Balance. Snow Lion Publications, Ithaca (NY), USA, 1986
Dummer, Tom, Tibetan Medicine of Other Holistic Health Care Systems. Routledge, London, 1988
Finckh, Dr. E., Studies in Tibetan Medicine. Snow Lion Publications, Ithaca, USA, 1988
Men Tsee Khang, Fundamentals of Tibetan Medicine. Men Tsee Khang, Dharamsala, India, 1995Rechung Rinpochee, Tibetan Medicine. Wellcome Institute, London, 1973

 

 

.

.

   
   

 

Sweda-lotus is onderdeel van Reiki-Lotus, een Reiki- en meditatiepraktijk in Breda welk  werkt vanuit een Boeddhistische visie. U kunt contact met ons opnemen op info@Reiki-lotus.com.
Deze website is gebouwd door Ivar Mol, Ivar@reiki-lotus.com
Op alle artikelen rust een auteursrecht.