Lever (gau)
'De lever regelt het stromen en het verspreiden (shu-xic).  De Lever of het Lever Qi is verantwoordelijk voor het vloeiend bewegen van de substanties van het lichaam en voor de regelmaat van lichamelijke activiteiten. De Lever stuurt Qi en Bloed naar alle richtingen door het hele lichaam. De Nei Jing noemt de Lever 'de generaal van het leger',  omdat deze evenwicht en harmonie van alle bewegingen in het hele lichaam bewaakt.

Woorden als zacht, subtiel, licht en teder geven enigszins de hoedanigheid van de Lever aan, wanneer hij optimaal functioneert. In een modern Chinees geschrift wordt het werkwoord besprenkelen gebruikt om de functie van dit orgaan te beschrijven. Eén van de klassieke kruidentherapieën, die de harmonie in de Lever kan herstellen, wordt dan ook de Vrije en Luchtige Zwerver genoemd. Men kan terecht stellen dat het tot stand brengen van een dergelijke sfeer de taak is van de Lever, en ook dat deze sfeer noodzakelijk is voor de Lever zelf om goed te kunnen functioneren. Een disharmonische Lever zal resulteren in het tegenovergestelde van gelijkmatigheid, vandaar dat de Lever een orgaan is dat zeer gevoelig is voor stagnatie of 'vastzitten'.

Men kan de activiteit van de Lever: het 'stromen en verspreiden', onderverdelen in drie aspecten.

De eerste daarvan is dat de Lever 'regelt en vloeiend maakt'. De vloeiende gang van Qi door het hele lichaam is afhankelijk van de stromende en verspreidende activiteit van de Lever. En elke activiteit die van Qi afhangt (de bewegingen van Qi zelf, van het Bloed, van het Meridiaan Qi en de activiteiten van alle organen) is eveneens afhankelijk van de Lever. Iedere afwijking van de Lever kan het circuleren van Qi en Bloed beïnvloeden, hetgeen tot Stagnerend Qi of tot Gestremd Bloed kan leiden. Het Lever Qi kan zelfs in zijn eigen banen stagneren en er doen zich dan symptomen voor als pijn in de zij, opgeblazen gevoel, gezwollen of pijnlijke borsten en geslachtsdelen, of pijn in de onderbuik.

De regelende functie van de Lever is vooral van belang bij de spijsvertering. Wanneer de Lever zijn harmonische beweging verliest, gaat hij in de verkeerde richting en valt de Maag en de Milt aan. Daarbij ontstaan dan moeilijkheden met de spijsvertering, zoals buikpijn, misselijkheid, oprispingen, geborrel in de ingewanden, of diarree.

Het tweede aspect van de Lever is dat hij de galafscheiding beheerst. Gal is nodig om voedsel en drank te verteren. Wanneer de Lever zijn verspreidende en stromende taken niet kan uitvoeren, raakt ook de galproductie van slag, hetgeen symptomen als geelzucht, een bittere smaak in de mond, het opgeven van een gelige vloeistof, een opgeblazen gevoel of verlies van eetlust tot gevolg kan hebben.

Het derde aspect van de Lever bestaat uit het in evenwicht brengen van emoties. De soepele 'besprenkeling' is verantwoordelijk voor het scheppen van een ontspannen, prettig innerlijk gevoel en een evenwichtige ordening. Iedere plotselinge verstoring van het normale emotionele patroon, kan de stromende en verspreidende beweging die de Lever maakt beïnvloeden, maar ook het tegenovergestelde kan gebeuren: een disharmonische Lever zal van directe invloed zijn op het emotionele evenwicht van een mens. Vooral woede en frustratie zijn nauw verbonden met de Lever. Vaak wijten Chinese artsen een opvliegend karakter aan een disharmonische Lever.

Deze drie aspecten van de Lever zijn alleen maar gescheiden om ze te ver­duidelijken; in het lichaam zijn ze onderling onlosmakelijk met elkaar verbonden. Een disharmonie bij de vloeiende beweging kan zijn weerslag hebben op de galproductie of op de emoties en omgekeerd. In deze on­derlinge verbondenheid geldt één van de basisprincipes van de Chinese geneeskunde: de medische theorieën hebben altijd betrekking op het li­chaam, maar bij hun definitie van het lichaam hoort ook dat wat men in het Westen psychologie noemt. 

'De Lever bewaart het Bloed'.  Deze bewering heeft betrekking op zowel het bewaren als op het reguleren van Bloed. Volgens de traditie 'stroomt het Bloed naar de Meridianen, wanneer iemand in actie is', en 'stroomt het Bloed terug naar de Lever wanneer iemand rust'. Gedurende perioden van lichamelijke activiteit, wanneer het lichaam dus meer behoefte heeft aan Bloed, laat de Lever het Bloed vrij uitstromen. Wanneer het lichaam rust stroomt dit bloed terug en wordt het bewaard in de Lever. Er kunnen zich twee disharmonische situaties voordoen bij dit bewaren. Zo kan er onvoldoende Bloed zijn om te bewaren. Een gebruikelijke kwaal bij deze disharmonie is, dat er onvoldoende Bloed is om de ogen te voeden, zodat ze geïrriteerd en droog worden. De tweede vorm van disharmonie is het verlies van het vermogen om in de juiste mate te bewaren en dit uit zich in een ongewoon hevige menstruatie.

Praktijkvoorbeeld: Wanneer een patiënt klaagt over droge ogen, leidt een onderzoek vaak tot de conclusie dat er te weinig bloed in de Lever is. Kruiden als Lycium, dat het Bloed van de Lever voedt, en acupunctuurpunten als Lever 3 (Tai-chong, Grote Stroom) en Galblaas 37 (Chang-ming, Fel Licht) zullen na een aantal behandelingen zorgen voor een verbetering in de toestand van de patiënt.

'De Lever beheerst de pezen en is zichtbaar in de nagels'.  Het juist functioneren van alle pezen in het lichaam staat in nauw verband met de Lever. In de Chinese geneeskunde omvat het begrip 'pezen' meer dan binnen de westerse geneeskunde het geval is, aangezien ook de gewrichtsbanden en tot op zekere hoogte de spieren onder dit begrip vallen.  Wanneer er onvoldoende Bloed in de Lever is, zodat de pezen niet voldoende kunnen worden gevoed, kunnen er symptomen als krampen, gevoelloze ledematen en moeilijkheden bij het buigen of strekken ontstaan. Ook kan een disharmonische Lever de oorzaak zijn van dunne, broze en bleke nagels. Wanneer er voldoende Bloed van de Lever aanwezig is, zijn de pezen soepel en de nagels roze en glanzend.

.

.

.